Logo van Medewerkersindezorg.nl
Patiënt rust comfortabel in een ziekenhuisbed met medische polsband in een zorgomgeving

Doorligwonden voorkomen: zo zorg jij voor de huid van je cliënt

Als verpleegkundige of verzorgende in de VVT zie je het misschien weleens: een cliënt die al tijden op dezelfde plek ligt of zit. De huid wordt rood, of er ontstaat een wond. Dit noemen we decubitus, ook wel een doorligwond. Het goede nieuws? Je kunt er veel aan doen om dit te voorkomen. In dit artikel lees je hoe je dat aanpakt in je dagelijkse werk.

Wat is een doorligwond?

Een doorligwond ontstaat als de huid te lang onder druk staat. Denk aan een cliënt die urenlang op dezelfde manier in bed ligt. De huid krijgt dan te weinig bloed en kan beschadigen.

Het begint vaak klein: een rode plek die niet weggaat. Als je er niets mee doet, kan het erger worden. Dat wil je natuurlijk voorkomen: voor je cliënt, maar ook voor jezelf als zorgverlener.

🔗 Wil je meer weten over de dagelijkse zorgtaken? Lees: Wat zijn ADL-handelingen in de zorg: dit moet je weten

Wie loopt extra risico?

Sommige cliënten zijn kwetsbaarder dan anderen. Denk aan cliënten die:

  1. Weinig of niet kunnen bewegen

  2. Veel in bed of in een rolstoel zitten

  3. Slecht eten of drinken

  4. Last hebben van incontinentie

  5. Dementie hebben en zelf niet kunnen aangeven dat iets pijn doet

Juist bij cliënten met dementie is het belangrijk dat jij goed oplet. Zij geven het niet zomaar aan als er iets niet klopt.

🔗 Meer weten over werken met cliënten die minder zelf kunnen? Lees: Reablement in de zorg: wat is het, waarom het werkt en hoe je het toepast

Wat kun jij doen? 5 praktische tips

1. Kijk regelmatig naar de huid

Bij elk zorgmoment is het goed om even te kijken hoe de huid eruitziet. Let op plekken die veel druk krijgen, zoals:

  1. De stuit en billen

  2. De hielen

  3. De enkels

  4. De schouderbladen

  5. Het achterhoofd

Zie je een rode plek die niet weggaat als je er even op drukt? Noteer dit in het zorgdossier en bespreek het met je collega of leidinggevende. Zo weet iedereen wat er speelt.

2. Zorg voor afwisseling van houding

Probeer te zorgen dat je cliënt regelmatig van houding wisselt. Hoe vaak dat precies is, hangt af van de situatie van de cliënt en de hulpmiddelen die beschikbaar zijn. Bespreek dit altijd met je leidinggevende of de verpleegkundig specialist — zij kunnen je helpen een goed schema op te stellen.

Voor cliënten in een rolstoel helpt het al als ze regelmatig even iets van gewicht kunnen wisselen.

3. Houd de huid schoon en droog

  1. Was de huid met milde producten — gewone zeep kan de huid uitdrogen

  2. Droog goed af, ook in de huidplooien

  3. Gebruik een beschermende crème als de cliënt incontinent is

  4. Masseer niet op plekken die al rood zijn — dat helpt niet en kan juist schade geven

4. Let op eten en drinken

Een cliënt die te weinig eet of drinkt, heeft een kwetsbaardere huid. Stimuleer voldoende vochtinname en let op of de cliënt genoeg binnenkrijgt. Heb je zorgen over de voeding? Bespreek dit dan met de diëtist of je leidinggevende.

🔗 Meer weten over zorgen bij warm weer en voldoende drinken? Lees: Warm weer in de zorg: hier moet je op letten bij jouw cliënten

5. Gebruik de juiste hulpmiddelen

Er zijn speciale matrassen en kussens die de druk op de huid verminderen. Of een cliënt hiervoor in aanmerking komt, beslist de arts of verpleegkundig specialist. Signaleer jij dat een cliënt een verhoogd risico heeft? Geef dit dan door — jij bent degene die het dichtst bij de cliënt staat.

Samenwerken maakt het verschil

Goede huidzorg doe je niet alleen. In de VVT werk je samen met collega's, de verpleegkundig specialist, de diëtist en soms ook mantelzorgers. Goede communicatie en duidelijke afspraken in het zorgplan zijn daarin heel belangrijk.

Twijfel je over een situatie? Schakel dan altijd je leidinggevende of een collega in. Samen sta je sterker.

🔗 Werk jij ook met mantelzorgers? Lees: Mantelzorg: praktische tips om het vol te houden

Kort samengevat

Doorligwonden voorkomen begint bij kleine dingen in je dagelijkse werk:

  1. Kijk naar de huid bij elk zorgmoment

  2. Zorg voor afwisseling in houding — bespreek het schema met je leidinggevende

  3. Verzorg de huid met milde producten en beschermende crème

  4. Let op eten en drinken en schakel de diëtist in bij twijfel

  5. Communiceer en documenteer — zo weet iedereen wat er speelt

Op zoek naar een nieuwe baan in de zorg?

Jij zet je elke dag in voor je cliënten. Dat verdient een werkplek waar jij ook gezien wordt.

Bij Medewerkersindezorg.nl helpen we zorgprofessionals aan een baan die bij hen past — snel, persoonlijk en zonder gedoe. Of je nu net begint of al jaren werkzaam bent in de VVT: we denken graag met je mee.

👉 Zo vind je snel en zonder gedoe jouw volgende uitdaging in de zorg

Wil je eerst weten wat er allemaal mogelijk is in jouw loopbaan? 👉 Jouw groei in de zorg: meer uit je loopbaan halen

Nog niet zeker of een nieuwe stap iets voor jou is? 👉 Ben jij gemaakt voor de zorg? Doe de zelftest!

De informatie in dit artikel is bedoeld als algemene handreiking voor zorgverleners. Volg altijd het beleid en de protocollen van jouw eigen organisatie. Bij twijfel over een specifieke situatie schakel je altijd je leidinggevende of behandelend arts in.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een doorligwond en een schuurwond?

Welke plekken zijn het meest kwetsbaar?

Hoe vaak moet ik een cliënt draaien?

Wat doe ik als een cliënt niet mee wil werken?

5 / 4